Szafa chłodnicza Gram obladza się wtedy, gdy do komory wchodzi więcej wilgoci, niż odszranianie zdąży usunąć. Wilgoć ma trzy źródła: powietrze z kuchni wpuszczane przez drzwi i uszczelkę, parowanie z nieprzykrytego lub ciepłego towaru oraz woda z poprzedniego odszraniania, która nie spłynęła. Instrukcja Gram dla szaf Eco i Superior wymienia dokładnie te przyczyny szronu: zbyt wysoka wilgotność otoczenia, zbyt częste otwieranie drzwi, drzwi zostawione otwarte, uszkodzona uszczelka. Poniżej, jak rozpoznać, które źródło zawiodło, co zrobić samemu i kiedy winna jest część, a nie obsługa.
Skąd fizycznie bierze się lód w szafie Gram
Parownik szafy to najzimniejsze miejsce w komorze. Każda porcja wilgotnego powietrza, która go dotknie, zostawia na lamelach wodę, a woda w ujemnej temperaturze parownika zamarza. Trochę szronu jest normalne: sterownik MPC-46 w szafach Gram Eco i Superior uruchamia odszranianie cztery razy na dobę (liczbę można zmienić w menu użytkownika), a woda spływa do tacy z tyłu, gdzie odparowuje ją rurka z gorącym czynnikiem i grzałka elektryczna; w części modeli pompka kondensatu przerzuca ją do komory sprężarki.
Problem zaczyna się, gdy bilans się nie zgadza. Gram opisuje skutki zużytej uszczelki wprost: wyższa wilgotność w komorze, lód wewnątrz, oblodzony parownik o mniejszej wydajności chłodzenia, a w skrajnym przypadku krótsza żywotność szafy. Ta sama kaskada dotyczy każdego źródła wilgoci.
Trzy źródła wilgoci i jak je odróżnić
Źródło 1: drzwi i uszczelka
Jak wygląda: szron gromadzi się nierówno, najczęściej od strony drzwi i w okolicy nieszczelnego rogu; na uszczelce bywa lód lub rosa; wokół drzwi od zewnątrz skrapla się woda (Gram podaje tę parę objawów jako "kondensacja wokół drzwi": zbyt wysoka wilgotność otoczenia, drzwi niedomknięte, uszkodzona uszczelka).
Co sprawdzić:
- Czy drzwi same się domykają. Drzwi szaf Gram z tej instrukcji zamykają się same, jeśli zostaną otwarte na mniej niż 90 stopni, a otwarte szerzej zostają otwarte. Personel, który otwiera "na oścież" podczas załadunku i odchodzi, zostawia szafę otwartą na minuty.
- Czy komunikat OP (drzwi otwarte) lub alarm A1 na wyświetlaczu nie pojawia się częściej, niż wynika to z rzeczywistego otwierania; jeśli tak, przełącznik drzwi lub uszczelka nie domyka obwodu.
- Stan uszczelki: pęknięcia, twarde odcinki, brak przylegania w rogach. Gram zaleca regularne oglądanie i mycie łagodnym roztworem mydła; wymianę zleca się dostawcy lub serwisowi.
- Czy szafa stoi poziomo i nic (kabel, wózek, pojemnik na dnie) nie podpiera drzwi.
Źródło 2: towar
Jak wygląda: szron równomierny na całym parowniku, komora "oddycha" wilgocią, na półkach kropelki, często po dużej dostawie lub po włożeniu ciepłych potraw. Gram wśród przyczyn słabego chłodzenia wymienia ciepłe lub gorące potrawy w szafie oraz przepełnienie blokujące wlot i wylot powietrza.
Co sprawdzić:
- Czy do szafy trafiają gorące garnki do schłodzenia. Każdy litr gorącego sosu oddaje parę, która osiada na parowniku. Schładzanie przed wstawieniem to zadanie dla schładzarki, nie szafy.
- Czy pojemniki są przykryte. Otwarte GN z zupą, marynatą, umytą sałatą to parownik dla parownika.
- Czy załadunek nie blokuje kratek. Instrukcja Gram zabrania kładzenia produktów poniżej dolnego wspornika półki i wymaga swobodnego obiegu powietrza; zbite powietrze oznacza miejscowo cieplejsze strefy i wilgoć, która nie ma dokąd pójść.
Źródło 3: odszranianie, które nie nadąża lub nie działa
Jak wygląda: szron narasta w zbitą białą warstwę, wentylator parownika wieje słabiej, temperatura w komorze rośnie stopniowo, a mimo to na wyświetlaczu nie widać lampki odszraniania w normalnym rytmie, albo cykl kończy się, a lód zostaje.
Co sprawdzić:
- Czy po wymuszeniu ręcznego odszraniania (w MPC-46: przytrzymanie przycisku dłużej niż 3 sekundy; lampka odszraniania świeci w czasie cyklu w modelach mroźniczych i "extended") lód znika. Jeśli znika i wraca po dniu, odszranianie działa, a wilgoci jest za dużo (wróć do źródeł 1 i 2). Jeśli nie znika, odszranianie nie działa.
- Czy liczba odszraniań w menu użytkownika nie została zmieniona z domyślnych czterech.
- Czy nie ma komunikatu F2 (błąd czujnika parownika). Przy uszkodzonym czujniku parownika sterownik nie wie, kiedy zakończyć cykl; według instrukcji szafa pracuje dalej, ale wymaga serwisu.
W tym źródle zaczyna się praca technika: grzałka odszraniania (w wersjach z odszranianiem elektrycznym; w sterowniku Gram Standard Plus parametr d1 rozróżnia odszranianie elektryczne, gorącym gazem i przez zatrzymanie sprężarki), przekaźnik na płycie, czujnik parownika, drożność odpływu, grzałka tacy.
Co możesz zrobić dziś, bez narzędzi
| Krok | Czynność | Czego nie robić |
|---|---|---|
| 1 | Przenieś towar, wyłącz szafę, otwórz drzwi, pozwól lodowi zejść samoczynnie | nie skrob, nie używaj ostrych ani spiczastych narzędzi (zakaz z instrukcji Gram), nie polewaj gorącą wodą |
| 2 | Umyj uszczelkę łagodnym roztworem mydła, wysusz, obejrzyj rogi | nie smaruj uszczelki tłuszczem |
| 3 | Oczyść filtr powietrza skraplacza (zmywarka maks. 50 °C według Gram) i odkurz skraplacz, skoro szafa i tak stoi | nie myj szafy strumieniem wody ani parą |
| 4 | Włącz, odczekaj do nastawy, ładuj przykryte i schłodzone produkty, nic poniżej dolnego wspornika | nie ładuj ciepłych potraw |
| 5 | Przez 2-3 dni zerkaj na parownik po każdym cyklu odszraniania | nie zmieniaj liczby odszraniań "na wszelki wypadek" bez konsultacji |
Jeśli po tej procedurze szron wraca w ciągu doby przy przykrytym towarze i sprawnej uszczelce, przyczyna jest w odszranianiu lub w przełączniku drzwi i trzeba ją zmierzyć.
Kiedy wezwać technika
- Lód wraca po ręcznym odszronieniu mimo kontroli drzwi i towaru.
- Na wyświetlaczu pojawia się F2 (czujnik parownika) lub inny komunikat z listy błędów Gram.
- Komunikat OP lub A1 (drzwi) przy zamkniętych drzwiach.
- Woda z odszraniania wycieka pod szafę: niedrożny odpływ albo taca bez grzania.
- Lód tworzy się tylko na części parownika, reszta jest sucha: nierówne zasilanie parownika czynnikiem, co wymaga pomiaru ciśnień i przegrzania (uprawnienia F-gazowe).
Technik mierzy temperaturę parownika w trakcie i po odszranianiu, rezystancję grzałki i czujnika, sprawdza przekaźnik na sterowniku, drożność odpływu i tacę wyparną, a przy nierównym szronie temperatury parowania i przegrzanie. Opis ogólny objawu: lodówka gastronomiczna obladza się i szron na parowniku.
Jak nie dopuścić do powrotu
- Ustal zasadę "drzwi na mniej niż 90 stopni": wtedy same się domkną.
- Przykrywaj wszystko, co parzy albo paruje; gorące do schładzarki, nie do szafy.
- Uszczelkę myj co tydzień i oglądaj rogi; wymieniaj przy pierwszym twardym odcinku.
- Nie przeładowuj: powietrze musi przejść przez półki i wrócić do parownika.
- Wyrabiaj nawyk zerknięcia na wyświetlacz: lampka FILTER, OP, A1, F2 to wczesne ostrzeżenia, zanim zrobi się lód.
Zakres prac przy szafach: serwis szaf chłodniczych.
Najczęstsze pytania
Dlaczego szafa Gram obladza się tylko latem?
Latem powietrze w kuchni niesie więcej wilgoci, więc każde otwarcie drzwi wnosi jej więcej, a cztery odszraniania na dobę przestają wystarczać przy tym samym stylu pracy. Ogranicz otwieranie, przykrywaj towar; zmianę liczby odszraniań skonsultuj z serwisem.
Czy mogę zwiększyć liczbę odszraniań w menu?
Menu użytkownika MPC-46 to pozwala. Każde odszranianie to jednak chwilowy wzrost temperatury w komorze; zwiększanie liczby cykli leczy objaw, a nie wpuszczanie wilgoci. Najpierw drzwi i towar.
Szafa jest mroźnicza, lód jest też na podłodze komory. To to samo?
Lód na dnie to zwykle woda z odszraniania, która nie trafiła do odpływu (zatkany otwór, zamarznięty przewód). To źródło 3: zgłoś, nie przekłuwaj odpływu.
Czy szron to zawsze oznaka braku czynnika?
Nie. Brak czynnika częściej daje szron tylko na początku parownika i słabe chłodzenie bez pełnego oblodzenia. Pełna, równa warstwa lodu to wilgoć. Rozstrzyga pomiar.
Zgłoszenie
Opisz, gdzie jest lód (drzwi, cały parownik, dno), od kiedy i co pokazuje wyświetlacz, w formularzu zamów serwis; telefon +48 45 222 75 75. Strona marki: serwis Gram Wrocław.