Przezbrojenie kuchni gazowej gastronomicznej na propan-butan: co się zmienia, kto to robi i czego nie wolno pominąć

Przezbrojenie kuchni gazowej na propan-butan to wymiana dysz palników głównych i palników pilotowych na dysze o innym przekroju, ponowna regulacja powietrza pierwotnego i płomienia minimalnego, a na końcu próba szczelności i oznaczenie urządzenia nowym rodzajem gazu. Producenci kuchni gastronomicznych piszą wprost, że zmianę rodzaju gazu ma wykonać wyspecjalizowany technik, a nie obsługa kuchni. Poniżej opisujemy, co dzieje się krok po kroku, co możesz przygotować sam i gdzie kończy się bezpieczna granica.

Dlaczego kuchnia na gaz ziemny nie może po prostu pracować na butli

Propan-butan i gaz ziemny różnią się wartością opałową, gęstością i ciśnieniem, z jakim docierają do palnika. Dysza (inżektor) to mały element z precyzyjnie wywierconym otworem, który dawkuje gaz do palnika. Jej średnica jest dobrana do konkretnego gazu, konkretnego ciśnienia i mocy konkretnego palnika. W instrukcji instalacji kuchni Lotus PC1-74G producent podaje, że dysze do poszczególnych rodzajów gazu są dostarczane w woreczku z urządzeniem i oznaczone w setnych częściach milimetra, a dobór odbywa się z tabeli danych palników.

Jeżeli w kuchni zostaną dysze na gaz ziemny, a podłączy się propan-butan, do palnika trafia za dużo energii na jednostkę czasu. Płomień robi się zbyt duży, żółty i kopcący, a spalanie jest niepełne, co oznacza tlenek węgla w kuchni. To nie jest usterka "do przeżycia do końca zmiany", tylko powód do natychmiastowego wyłączenia urządzenia. Więcej o tym, jak wygląda prawidłowy i nieprawidłowy płomień, piszemy w poradniku o żółtym płomieniu w kuchni gazowej.

Krok po kroku: co obejmuje prawidłowe przezbrojenie

Kolejność poniżej odpowiada temu, co opisują instrukcje instalacji producentów (jako przykład czytaliśmy dokumentację Lotus). Każdy krok wykonuje technik z uprawnieniami gazowymi.

1. Identyfikacja urządzenia. Technik odczytuje tabliczkę znamionową: model, kategoria gazowa, rodzaj gazu i ciśnienie, na które kuchnia została wyregulowana fabrycznie. Lotus zaznacza w instrukcji, że urządzenia opuszczają fabrykę sprawdzone i wyregulowane na jeden konkretny gaz, podany na tabliczce.
2. Dobór dysz z tabeli palników. Dla każdego palnika (inna moc, inna dysza) oraz dla palników pilotowych tabela podaje średnicę w setnych milimetra osobno dla gazu ziemnego i dla gazu płynnego. Dysze spoza tabeli lub "dopasowane" wiertłem nie wchodzą w grę.
3. Wymiana dysz palników głównych. Zdjęcie rusztów i palników, wykręcenie starych dysz i wkręcenie nowych. Instrukcja Lotus opisuje to jako operację kluczem nr 12 po zdjęciu palników.
4. Wymiana dysz pilotów. Palnik pilotowy ma własną, znacznie mniejszą dyszę; w tabeli Lotus jest osobna kolumna z jej średnicą. Pominięcie pilotów to częsta przyczyna "płomień pilota za duży lub gaśnie" po przezbrojeniu.
5. Regulacja powietrza pierwotnego. Po zmianie gazu zmienia się potrzebna ilość powietrza mieszanego z gazem przed palnikiem. Technik ustawia tuleję powietrza zgodnie z tabelą i blokuje ją śrubą.
6. Regulacja płomienia minimalnego. Śruba minimum na kurku każdego palnika jest ustawiana tak, aby płomień na najmniejszym nastawieniu był stabilny i nie gasł przy szybkim przekręceniu pokrętła z maksimum na minimum. W instrukcji Lotus minimum definiuje się przez moc cieplną palnika na tym nastawieniu, nie "na oko".
7. Ciśnienie zasilania. Technik sprawdza, czy reduktor przy butli lub zbiorniku daje ciśnienie przewidziane dla danej kategorii i kraju; tabele w instrukcjach różnią się między wersjami krajowymi (dla gazu płynnego spotyka się w nich wartości rzędu 28–37 mbar lub 50 mbar, dla gazu ziemnego 20 lub 25 mbar). Właściwa wartość to ta z tabliczki i instrukcji Twojego modelu, nie uśredniona z internetu.
8. Próba szczelności. Po zmontowaniu wszystkie połączenia są sprawdzane detektorem lub pianą. Instrukcja Lotus wymaga kontroli szczelności połączeń po każdej instalacji.
9. Oznaczenie urządzenia. Na kuchni powinna pozostać informacja o nowym rodzaju gazu, żeby kolejny serwis lub nowy najemca lokalu nie podłączył jej błędnie.

Kto może co zrobić: podział odpowiedzialności

Instrukcja Lotus mówi o "wyspecjalizowanym techniku" jako jedynej osobie uprawnionej do zmiany rodzaju gazu. GOURMET TECH SERWIS ma uprawnienia gazowe i elektryczne, dlatego przezbrojenie łączymy z kontrolą zapłonu, termopar i zaworów, czyli elementów, które po zmianie ciśnienia pracują w innych warunkach. Zakres prac na kuchniach gazowych opisujemy na stronie serwisu kuchni gazowych.

Co przygotować przed wizytą technika

• Model i numer seryjny z tabliczki (zdjęcie wystarczy).
• Informację, na jaki gaz kuchnia pracowała do tej pory i skąd będzie zasilana po zmianie (pojedyncze butle, wiązka butli, zbiornik).
• Instrukcję instalacji, jeśli ją masz; jeśli nie, podaj model, żeby technik mógł ustalić tabelę dysz.
• Woreczek z dyszami, jeśli został z dostawy. Przy kuchniach używanych często go nie ma i dysze trzeba zamówić pod konkretny model.
• Dostęp do zaworu odcinającego i do tyłu urządzenia.

Po przezbrojeniu: na co zwracać uwagę przez pierwsze tygodnie

Przezbrojona kuchnia powinna palić niebieskim, równym płomieniem na wszystkich palnikach, a piloty powinny trzymać termoparę bez gaśnięcia. Jeżeli pojawia się kopcenie, żółte końcówki płomienia, "strzelanie" przy zapłonie albo palnik gaśnie na minimum, nie regulujcie niczego sami. Są to objawy złej dyszy, źle ustawionego powietrza albo niewłaściwego ciśnienia z reduktora i wymagają powrotu technika. Przy przejściu na butle warto też pamiętać, że reduktor i wąż są elementami eksploatacyjnymi i podlegają takim samym kontrolom jak reszta instalacji; opisujemy to w tekście o przeglądach urządzeń gazowych w gastronomii.

Kiedy przezbrojenie nie ma sensu

• Kuchnia nie ma w instrukcji wariantu na gaz płynny i producent nie oferuje zestawu dysz: urządzenie nie jest przewidziane do pracy na tym gazie.
• Palniki, kurki lub termopary są wyeksploatowane: po zmianie gazu objawią się szybciej, więc najpierw trzeba przywrócić sprawność kuchni, a dopiero potem ją przezbrajać.
• Lokal ma planowane podłączenie do sieci gazowej w krótkim czasie: podwójne przezbrojenie (na butle i z powrotem) to dwukrotny koszt dysz i regulacji.

Koszt przezbrojenia zależy od liczby palników i tego, czy dysze są dostępne; rozliczamy je według cennika serwisu: 250 zł netto za roboczogodzinę plus dojazd we Wrocławiu 100 zł netto, części osobno. Kuchnie marek Lotus, Mareno i Baron, które często trafiają do przezbrojenia, mają u nas osobne strony: Lotus, Mareno, Baron.

Najczęstsze pytania

Czy mogę sam wymienić dysze, skoro dostałem je w komplecie z kuchnią? Nie. Producent dostarcza dysze, żeby technik nie musiał ich zamawiać, a nie po to, by obsługa wykonywała przezbrojenie. Sama wymiana dysz bez regulacji powietrza, minimum i próby szczelności daje kuchnię, która może palić nieprawidłowo lub nieszczelnie.

Czy po przezbrojeniu palniki będą miały inną moc? Moc nominalna palnika powinna pozostać taka, jaką podaje tabela dla danego gazu, bo dysza jest dobrana właśnie tak, żeby ją zachować. Różnice w odczuciu "szybszego grzania" wynikają zwykle z nieprawidłowej regulacji, nie z gazu.

Co z piekarnikiem gazowym pod kuchnią? Piekarnik ma własny palnik, własną dyszę i własny pilot; przezbraja się go w tym samym czasie, z tej samej tabeli. Pominięcie piekarnika to częsty błąd przy "szybkich" przezbrojeniach.

Kuchnia stoi w nowym lokalu, nie wiem, na jaki gaz jest ustawiona. Co zrobić? Nie podłączać. Sprawdzić tabliczkę znamionową i ewentualną naklejkę po poprzednim przezbrojeniu; jeśli jest wątpliwość, technik zidentyfikuje dysze po oznaczeniu średnicy.

Czy przezbrojenie na propan-butan wpływa na wentylację? Produkty spalania muszą trafiać do okapu lub na zewnątrz niezależnie od rodzaju gazu; instrukcja Lotus wymaga tego dla urządzeń typu A. Zmiana gazu nie zwalnia z kontroli wentylacji, a przy butlach dochodzi kwestia ich przechowywania.

Zamów przezbrojenie lub kontrolę kuchni gazowej

Jeśli planujesz przejście na propan-butan albo odziedziczyłeś kuchnię o nieznanej regulacji, wyślij model i zdjęcie tabliczki przez formularz zamówienia serwisu lub zadzwoń: +48 45 222 75 75. Pracujemy we Wrocławiu i okolicach.