Płyta grillowa, która na jednej połowie przypieka, a na drugiej ledwo smaży, ma zwykle jedną z czterech przyczyn: martwą lub osłabioną grzałkę pod zimną strefą, termostat, który wyłącza strefę za wcześnie, płytę odkształconą lub pokrytą nagarem, a w wersji gazowej palnik z zatkanymi otworami. Dobra wiadomość: samą mapę zimnych i gorących miejsc obsługa może zrobić bez narzędzi, i to ona wskazuje technikowi, gdzie szukać.
Jak płyta rozprowadza ciepło
W elektrycznej płycie grillowej grzałki leżą pod blachą, zwykle po jednej lub dwie na każdą strefę. W opisach producentów widać typowy układ: dla przykładu Electrolux Professional dla modułowych płyt serii 900XP podaje grzałki ze stopu Incoloy pod płytą ze stali o grubości 15 mm, regulację termostatyczną w zakresie od 120 do 280 °C, termostat bezpieczeństwa i osobny układ sterowania dla każdego pół-modułu. Inne konstrukcje mają dwie niezależnie regulowane strefy na jednej blasze. Gruba blacha wyrównuje temperaturę między grzałkami; cienka pokazuje każdy element jako gorący pas.
Termostat strefy ma czujnik (kapilarę) zamocowany pod płytą w jednym punkcie. Reguluje temperaturę tego punktu, nie całej strefy. Jeśli grzałka w strefie jest sprawna, a blacha ciągła, reszta strefy jest zbliżona. Jeśli coś przerywa ten łańcuch (grzałka, kontakt grzałki z blachą, sama blacha), termostat dalej „widzi" prawidłową temperaturę w swoim punkcie i nie ma powodu dogrzewać reszty.
W płycie gazowej rolę grzałek pełnią palniki rurowe pod blachą, każdy ze swoją termoparą lub wspólnym zaworem; zimna strefa to najczęściej palnik z zatkanymi otworami lub ze zbyt małym płomieniem.
Zrób mapę płyty
Zanim zadzwonisz, zrób coś, co ułatwi diagnozę bardziej niż opis „nierówno grzeje":
- Rozgrzej płytę na typowej nastawie, odczekaj dłużej niż zwykle (aż kontrolki grzania zaczną cyklicznie gasnąć).
- Spryskaj powierzchnię odrobiną wody albo połóż cienkie plastry tego, co zwykle smażysz, w siatce np. 3 × 3.
- Zanotuj, gdzie woda odparowuje natychmiast, a gdzie się zbiera; gdzie plastry rumienią się szybko, a gdzie zostają blade.
- Powtórz przy innej nastawie termostatu.
Wzór zimnych miejsc mówi wiele:
| Wzór | Najbardziej prawdopodobna przyczyna |
|---|---|
| cała jedna strefa zimna, kontrolka tej strefy nie zapala się | termostat strefy, termostat bezpieczeństwa, zasilanie fazy tej strefy |
| cała strefa chłodniejsza, kontrolka świeci | grzałka tej strefy przerwana lub osłabiona (jedna z dwóch sekcji) |
| zimny pas wzdłuż płyty w jednej strefie | pojedyncza grzałka pod tym pasem; w płycie gazowej: jeden palnik |
| zimny środek, gorące brzegi (lub odwrotnie) | płyta wypaczona: blacha odstaje od grzałek lub palników |
| zimne plamy bez wyraźnego wzoru | nagar i spalony tłuszcz izolujące powierzchnię, nierówne ustawienie urządzenia |
| cała płyta grzeje słabo, równo | napięcie zasilania, zużyte grzałki we wszystkich strefach, termostat ustawiony niżej, niż wskazuje skala |
Cztery przyczyny bliżej
Grzałka
Grzałka pod płytą pracuje w wysokiej temperaturze i w kontakcie ze spływającym tłuszczem po stronie złączy. Przepalona daje zimny pas lub chłodniejszą strefę przy świecącej kontrolce. Osłabiona (jedna sekcja z dwóch) daje strefę, która „dochodzi", ale wolniej i nie trzyma temperatury pod obciążeniem. Technik sprawdza każdą grzałkę pomiarem rezystancji i pobieranego prądu; wymiana to demontaż płyty i czasem zdjęcie całego modułu z linii.
Termostat i termostat bezpieczeństwa
Termostat strefy z przerwaną lub rozszczelnioną kapilarą reaguje z opóźnieniem lub wcale: strefa albo nie grzeje, albo przegrzewa się. Termostat bezpieczeństwa (jeśli jest) odcina grzanie strefy po przegrzaniu, np. gdy pusta płyta długo pracowała na maksimum; część z nich wraca sama po ostygnięciu, część ma przycisk resetu dostępny tylko po zdjęciu panelu. Objaw: strefa „umarła" po dłuższej pracy na pusto i wróciła rano, albo nie wróciła wcale.
Płyta
Blacha grillowa, nawet gruba, odkształca się od szoków termicznych: lód lub mrożone produkty wrzucane na rozgrzaną powierzchnię, woda wylewana na płytę przy czyszczeniu, chłodzenie strefy na pełnej mocy obok strefy wyłączonej. Odkształcona blacha traci kontakt z grzałkami w części powierzchni, i tam robi się zimno, niezależnie od sprawności grzałek. W płytach chromowanych dochodzi uszkodzenie warstwy chromu, która zmienia rozkład ciepła i przyleganie produktu. Wypaczonej blachy nie da się „naprawić", wymienia się ją lub cały moduł; dlatego ten punkt jest w rozdziale o zapobieganiu najważniejszy.
Nagar
Warstwa spalonego tłuszczu i białka na powierzchni jest izolatorem. Pod nią płyta ma właściwą temperaturę, ale produkt już nie. Zimne plamy bez wzoru, zwłaszcza w miejscach, gdzie zwykle leżą najtłustsze produkty, to zwykle nagar, nie elektryka. Czyszczenie skrobakiem i kamieniem do płyt po każdej zmianie, zgodnie z instrukcją producenta dla danego rodzaju powierzchni (stal, chrom), usuwa ten objaw bez serwisu.
Co mierzy technik
- temperaturę powierzchni w siatce punktów termometrem kontaktowym po pełnym nagrzaniu, przy znanej nastawie;
- rezystancję i prąd każdej grzałki, napięcie na fazach pod obciążeniem;
- pracę termostatu: w jakiej temperaturze wyłącza i włącza strefę, zgodność ze skalą;
- stan termostatu bezpieczeństwa i jego reset;
- przyleganie płyty do grzałek, odkształcenie, stan warstwy chromu;
- w płytach gazowych: obraz płomienia każdego palnika, drożność otworów, ustawienie palników pod płytą, termopary.
Wymienia: grzałki, termostaty, termostat bezpieczeństwa, kontrolki, zaciski, w razie odkształcenia blachę lub moduł. Prace elektryczne wykonuje technik z uprawnieniami elektrycznymi; przy płytach gazowych z uprawnieniami gazowymi, z próbą szczelności po ingerencji.
Co obsługa może, a czego nie
Może: zrobić mapę płyty, wyczyścić nagar po ostygnięciu, sprawdzić wypoziomowanie urządzenia (tłuszcz spływa w jedną stronę: płyta stoi krzywo), sprawdzić bezpieczniki w rozdzielni, jeśli cała strefa jest martwa, i zanotować, czy kontrolki strefy świecą.
Nie może: zdejmować płyty, wymieniać grzałek, resetować termostatu bezpieczeństwa po zdjęciu panelu, regulować termostatu „na śrubce", czyścić otworów palników gazowych drutem, rozkręcać elementów gazowych.
Zapobieganie
- Nie kłaść mrożonych produktów bezpośrednio na rozgrzaną blachę w jednym miejscu; nie wylewać wody na gorącą płytę.
- Rozgrzewać płytę stopniowo i równomiernie, włączając wszystkie strefy, zamiast jednej na maksimum.
- Nie zostawiać pustej płyty na maksimum przez długi czas (termostat bezpieczeństwa, odkształcenie).
- Czyścić po każdej zmianie zgodnie z rodzajem powierzchni; chromu nie szorować kamieniem przeznaczonym do stali.
- Przy przeglądzie linii grzewczej: pomiar prądu grzałek i kontrola termostatów, zanim objaw stanie się widoczny na talerzu.
Pytania
Jedna strefa grzeje słabiej dopiero po godzinie pracy, rano jest w porządku. Typowe dla osłabionej grzałki lub termostatu, który pod obciążeniem (zimne produkty) nie nadąża. Rano, przy pustej płycie, obie strefy dochodzą do nastawy; różnica wychodzi, gdy płyta oddaje ciepło. Pomiar prądu grzałek rozstrzyga.
Czy płytę chromowaną można naprawić, gdy chrom się łuszczy? Warstwa chromu jest nakładana fabrycznie; łuszczenie oznacza wymianę płyty. Łuszcząca się warstwa zmienia rozkład temperatury i nie powinna mieć kontaktu z żywnością.
Płyta gazowa: jedna strefa pali się żółto i grzeje słabiej. Palnik tej strefy ma zatkane otwory lub zły dopływ powietrza. To praca dla technika z uprawnieniami gazowymi; żółty płomień pod płytą oznacza niepełne spalanie. Więcej na stronie serwisu kuchni gazowych.
Ile kosztuje diagnoza? Według cennika: wizyta diagnostyczna z konsultacją, z dojazdem we Wrocławiu, 150 zł netto; naprawa 250 zł netto za roboczogodzinę plus 100 zł netto dojazdu, części osobno. Ceny netto, plus 23% VAT.
Zgłoś nierówne grzanie płyty
Serwis grilli gastronomicznych we Wrocławiu i okolicach: płyty grillowe elektryczne i gazowe, grzałki, termostaty, palniki. Ogólny opis objawu dla innych urządzeń: urządzenie nierówno grzeje. Zamów serwis lub zadzwoń: +48 45 222 75 75 i prześlij mapę zimnych miejsc, choćby odręczną.