Gdy gastronomiczna kuchnia elektryczna przestaje grzać, pierwsza informacja, której potrzebuje technik, brzmi: ile pól jest martwych i czy świeci lampka. Jedna zimna płyta przy sprawnych pozostałych wskazuje na jej grzałkę lub przełącznik; dwie lub więcej naraz na brak fazy w zasilaniu 400 V; wszystkie z ciemnymi lampkami na odcięcie zasilania przed kuchnią. Ten podział porządkuje całą diagnostykę i pozwala kuchni sprawdzić bezpieczne rzeczy, zanim przyjedzie serwis.

Jak zbudowana jest płyta grzewcza kuchni gastronomicznej

Typowa kuchnia gastronomiczna ma żeliwne płyty z zatopioną grzałką oporową (w jednym z czytanych opisów producenta: płyty żeliwne z powłoką żaroodporną, sterowane przełącznikami siedmiostopniowymi, z lampką sygnalizacyjną na panelu). Każda płyta ma własny przełącznik, który łączy sekcje grzałki w różnych układach, dając kolejne stopnie mocy. W innych konstrukcjach zamiast przełącznika stopniowego pracuje regulator energii: bimetalowy element, który cyklicznie włącza i wyłącza pełną moc, a pokrętło ustawia proporcję czasu włączenia. Lampka przy regulatorze energii miga w rytmie cykli; przy przełączniku stopniowym świeci ciągle.

Zasilanie to zwykle 400 V trójfazowe z przewodem neutralnym. Poszczególne płyty (albo ich sekcje) są rozdzielone między trzy fazy, żeby obciążenie było równe. To ma konsekwencję diagnostyczną: utrata jednej fazy wyłącza nie całą kuchnię, lecz „swoje" płyty, często w dziwnym na pierwszy rzut oka układzie (np. lewa przednia i prawa tylna).

Do tego dochodzą elementy zabezpieczające: termostat bezpieczeństwa (w kuchniach z płytą pełną lub piekarnikiem), zaciski przyłączeniowe, czasem stycznik załączający całość.

Porównanie: trzy obrazy usterki

Jedna płyta zimnaKilka płyt zimnychWszystko zimne
Lampkipozostałe świecą; lampka martwej płyty może świecić lub nieczęść lampek nie świeciżadna lampka nie świeci
Najczęstsza przyczynagrzałka płyty, przełącznik, złącze przy płyciebrak jednej fazy: bezpiecznik, zaciski, przewód zasilającywyłączony wyłącznik główny, zadziałany wyłącznik różnicowoprądowy, stycznik, termostat bezpieczeństwa
Co sprawdza obsługaczy pokrętło było w pozycji „0" i czy nie jest obrócone bez oporu (urwane)czy w rozdzielni nie wyskoczył jeden z trzech bezpiecznikówwyłącznik główny, różnicówka, inne urządzenia na tej samej linii
Co mierzy technikrezystancję grzałki, ciągłość przełącznika, stan złączanapięcie na każdej fazie przy zaciskach kuchni, stan zaciskówzasilanie przed i za stycznikiem, termostat bezpieczeństwa, izolację

Jedna płyta: grzałka, przełącznik, złącze

Grzałka zatopiona w żeliwie to element, który zużywa się najszybciej. Pracuje w wysokiej temperaturze, a każdy gwałtowny szok termiczny (zimna woda na rozgrzaną płytę, wykipienie) przyspiesza jej przepalenie. Przepalona grzałka daje objaw: pokrętło w pozycji grzania, lampka tej płyty świeci (bo lampka sygnalizuje zamknięcie przełącznika, nie przepływ prądu przez grzałkę), płyta zimna. Jeśli przepaliła się tylko jedna sekcja grzałki, płyta grzeje na części stopni, a na innych nie: to charakterystyczny objaw dla przełączników stopniowych.

Przełącznik stopniowy zużywa się mechanicznie i elektrycznie: wypalone styki, pęknięta krzywka, poluzowane pokrętło. Objaw: płyta grzeje tylko na niektórych pozycjach albo pokrętło przeskakuje bez wyraźnych kroków.

Złącze grzałki pod płytą przegrzewa się od poluzowanej śruby zaciskowej. Technik widzi je po przebarwieniu i oksydacji; obsługa nie, bo wymaga to zdjęcia płyty.

Kilka płyt: szukaj brakującej fazy

Jeśli martwe są dwie płyty albo płyta i piekarnik, a reszta pracuje, kuchnia prawdopodobnie straciła jedną fazę. Przyczyny po stronie lokalu: jeden z trzech bezpieczników w rozdzielni, luźny przewód w gnieździe siłowym, uszkodzona wtyczka. Po stronie kuchni: nadpalony zacisk w listwie przyłączeniowej, przerwany przewód zasilający. Obsługa może sprawdzić rozdzielnię (czy wszystkie trzy człony wyłącznika są w górze) i nic więcej; otwieranie listwy zaciskowej to praca pod napięciem 400 V.

Uwaga praktyczna: przy pracy na dwóch fazach kuchnia nie tylko nie grzeje części płyt, ale może przeciążać pozostałe obwody. Nie warto na niej pracować „do końca zmiany".

Wszystko zimne: zasilanie, stycznik, zabezpieczenia

Jeśli żadna lampka nie świeci, zacznij od zasilania: wyłącznik główny kuchni (jeśli jest), wyłącznik nadprądowy i różnicowoprądowy w rozdzielni. Zadziałana różnicówka wskazuje na upływ prądu do obudowy, najczęściej z grzałki, która chłonie wilgoć po dłuższym postoju lub po zalaniu. Wtedy po włączeniu różnicówka zadziała ponownie; jak postępować przy tym objawie opisujemy na stronie wybija zabezpieczenie.

Jeśli zasilanie jest, a kuchnia milczy, w grę wchodzi stycznik (jeśli konstrukcja go ma), termostat bezpieczeństwa z blokadą, przerwany przewód neutralny lub uszkodzony wyłącznik główny urządzenia. To obszar technika.

Co obsługa może zrobić sama, a czego nie

Dozwolone:

  • przełączyć pokrętło na „0", odczekać i ustawić ponownie;
  • sprawdzić rozdzielnię: wyłączniki nadprądowe i różnicowoprądowy;
  • sprawdzić, czy wtyczka siłowa (jeśli jest) siedzi w gnieździe, a przewód nie jest przygnieciony lub przypalony;
  • obejrzeć płyty: pęknięta lub wybrzuszona płyta żeliwna to sygnał uszkodzonej grzałki pod nią;
  • zanotować, które pola i na których stopniach nie grzeją.

Niedozwolone: zdejmowanie panelu z pokrętłami, otwieranie listwy przyłączeniowej, wymiana przełączników lub grzałek, włączanie kuchni po zalaniu bez sprawdzenia izolacji, wielokrotne „podbijanie" różnicówki, która znowu wypada.

Co mierzy technik z uprawnieniami elektrycznymi

  • napięcie na wszystkich fazach i neutralnym przy zaciskach kuchni, pod obciążeniem i bez;
  • rezystancję każdej grzałki i jej sekcji; przerwa lub wartość niezgodna z nominalną oznacza wymianę płyty lub grzałki;
  • rezystancję izolacji grzałek względem obudowy (przy zadziałaniu różnicówki);
  • ciągłość przełączników na każdej pozycji;
  • stan zacisków, przewodów wewnętrznych, stycznika, termostatu bezpieczeństwa;
  • po naprawie: pobór prądu na fazach, czy obciążenie jest rozłożone zgodnie ze schematem.

Wymienia się: płytę z grzałką (w większości konstrukcji grzałka i żeliwo stanowią całość), przełącznik stopniowy lub regulator energii, lampkę, listwę zaciskową, przewód zasilający, stycznik, termostat bezpieczeństwa.

Zapobieganie

  • Nie chłodzić rozgrzanych płyt wodą ani nie stawiać na nich mokrych garnków.
  • Używać garnków z płaskim dnem; wypaczone dno przegrzewa środek płyty.
  • Nie włączać pustych płyt na pełną moc „na rozgrzanie" na długi czas.
  • Przy zalaniu panelu lub dłuższym postoju w wilgotnym pomieszczeniu zgłosić sprawdzenie izolacji przed pierwszym uruchomieniem.
  • Dokręcenie zacisków zasilania przy okresowym przeglądzie: luźny zacisk to najczęstszy początek utraty fazy.

Kiedy dzwonić bez dalszych prób

  • różnicówka wypada przy każdej próbie włączenia;
  • czuć zapach spalonej izolacji lub widać przebarwienie przy wtyczce lub listwie;
  • płyta pękła lub wybrzuszyła się;
  • martwe są dwie płyty lub więcej (brak fazy);
  • kuchnia była zalana.

Pytania

Lampka świeci, a płyta zimna. Czy to na pewno grzałka? Najczęściej tak, bo lampka sygnalizuje zamknięcie przełącznika, nie pracę grzałki. Technik potwierdzi to pomiarem rezystancji, bo przerwa może też być na złączu pod płytą.

Płyta grzeje tylko na najwyższym stopniu. Dlaczego? Na niższych stopniach przełącznik łączy sekcje grzałki szeregowo lub pojedynczo; jeśli jedna sekcja jest przerwana, niektóre kombinacje nie dają obwodu. Wymiana płyty lub przełącznika, zależnie od pomiaru.

Czy kuchnię trójfazową można podłączyć do 230 V? Nie samodzielnie. Niektóre modele mają schemat przełączenia, ale wymaga to zmiany mostków na listwie i doboru zabezpieczeń; podłączenie wykonuje osoba z uprawnieniami, zgodnie z dokumentacją producenta.

Ile kosztuje naprawa? Rozliczenie według cennika: każda roboczogodzina 250 zł netto, do tego 100 zł netto za dojazd w granicach Wrocławia; płyta, przełącznik i inne części osobno. Ceny netto, plus 23% VAT.

Zgłoś usterkę kuchni elektrycznej

Serwis kuchni elektrycznych we Wrocławiu i okolicach: pomiary, wymiana płyt, przełączników i zacisków, serwisant z uprawnieniami elektrycznymi. Ogólny opis objawu znajdziesz też na stronie urządzenie nie grzeje. Zamów serwis lub zadzwoń: +48 45 222 75 75; podaj, ile płyt nie grzeje i czy lampki świecą.